رانندگان در چنگال استرس

2 می 2022

گروه روانشناسی سپیدار
تحت نظر دکتر محمد ترکمان

استرس یا فشار عصبی به بخش جدایی ناپذیر زندگی بشر امروزی تبدیل شده است و همه ما به نوعی با آن مواجه هستیم، حال از نظر رواشناسان و پزشكان متخصص این استرس دو جنبه مثبت و منفی یا دو چهره سیاه و سفید دارد كه می تواند به شادكامی یا ناكامی فرد منجر شود.

استرس عبارت است از عدم تعادل در شرایط ذهنی و جسمی، که در واژه های علائم جسمانی، نگرانی، افسردگی و احساس خصومت بیان میشود. در میان منابع عمده استرس میتوان مسئولیت بالا، خستگی، شرایط کاری، فشار زمانی و بار کاری ذهنی را نام برد. استرس شغلی نیز تبدیل به یک پدیده جهانی رو به رشدی شده است که تمام طبقات کارگران و تمام محیط های کاری را در تمام کشورها تحت تاثیر قرار می دهد. در این میان رانندگی یکی از مشاغلی است که در آن فرد در میان موقعیت های پراسترس و شرایط نامناسب همچون حجم بالای ترافیک، آلودگی هوا و بار کاری زیاد کار می کند؛ این شرایط خاص ممکن است در ایجاد سطوح بالای استرس شغلی و ریسک های سلامتی تاثیر بگذارد. استرس زیاد علاوه بر آسیب بر رانندگان، میتواند با بالا بردن احتمال حادثه علاوه بر خود راننده سلامت افراد جامعه را نیز تهدید کند. لذا آگاهی از عوامل ایجاد استرس و بکارگیری راهکارهای کنترلی در این افراد بسیار مهم و موثر است.

 

عوامل استرس زای شغلی در رانندگان
هر عاملی که در محیط کار باعث استرس گردد استرسور شغلی نامیده میشود. شناسایی این عوامل و کنترل و حذف آنها مهمترین اقدام در جهت بهبود استرس در شاغلین می باشد. مهمترین استرسورها در شغل رانندگی عبارتند از:
1. استرسورهای وابسته به زمان مانند زمان طولانی و پیاپی انجام کار و کار زیاد؛ انجام کار در ساعات غیرمتعارف شب و انجام کار شیفتی؛ زمان کاری نامنظم؛ تعهد و اجبار زمانی در انجام کار و…
2. شرایط فیزیکی نامناسب و احتمال صدمات فیزیکی و جسمانی مانند احتمال بروز حوادث و تصادفات؛ گرما و سرمای محیط؛ نور نامناسب و دید ناکافی؛ مشکلات ایمنی و امنیتی هنگام انجام کار؛ وضعیت نامناسب و غیرارگونومیک محل نشستن راننده و…
3. ساختار روانی انجام کار و فقدان کنترل کافی مانند کار یکنواخت و تکراری
4. عوامل خارج سازمانی مانند عدم وجود حمایتهای شغلی، بیمه ای و اجتماعی مناسب؛ عدم وجود تشکیلات و اتحادیه مناسب؛ محرومیت های اجتماعی و خانوادگی و…
5. سایر علل مانند ترافیک، وضعیت بد جادها، عملکرد نامناسب سایر وسایل نقلیه؛ وضعیت آب و هوای بد هنگام رانندگی؛ مسافران سخت و مزاحم و…

 

عوارض استرس در رانندگان
با افزایش استرسورهای محیط کار عوارض مختلفی در شاغلین پدیدار میگردد که در سه گروه زیر قرار میگیرند:
1. پیامدهای جسمانی استرس شغلی: در کوتاه مدت تپش قلب، برافروختگی، لرزش و تحریک پذیری و در بلند مدت بیماری های عروق کرونر، اختلالات گوارشی، گاستریت، آسم، سردرد، میگرن و بیمارهای پوستی
2. پیامدهای روانشناختی استرس شغلی: اضطراب، احساس ناخرسندی، افسردگی و…
3. پیامدهای رفتاری استرس شغلی: غیبت از محل کار، کاهش بهره وری، افزایش حوادث شغلی، افزایش مصرف سیگار و مواد مخدر.

 

راهکارهای کنترل استرس در رانندگان
همانطور که در قسمت علل ذکر شد، برخی از علل استرس رانندگان به عوامل سازمانی و اجتماعی بر میگردد و لازم است مسئولین امر در این زمینه، تصمیمات مناسبی اتخاذ کنند. اما خود رانندگان نیز میتوانند در حیطه شخصی با تمرین روش های زیر و مشابه آن، در تعدیل و کاهش استرس خود نقش مهمی داشته باشند.

 

داشتن استرس را همیشه بد ندانید
داشتن سطح مشخصی از استرس طبیعی بوده ونشانه سلامتی می باشد؛ یک فرد بدون استرس نمی تواند زنده بماند. هنگامی که به استرس به شکل یک چالش نگاه می کنیم و با آن درگیر شده و مبارزه می کنیم، عملکرد بهتری خواهیم داشت نسبت به زمانی که در سطوح مختلفی از استرس غرق شده ایم. استرس بسیار کم ، باعث می شود که هیچ کاری انجام نداده و احساس کسالت و فقدان انرژی کنیم. استرس بسیار زیاد در نهایت باعث از کار افتادگی شده و ما را دچار فرسودگی می کند. پس بدانید همیشه استرس بد نیست. آنچه در موفقيت فردی و اجتماعی انسان اهمیت دارد، شناخت شرایط استرس زا، هيجان های ناشی از استرس و برخورد مناسب با شرایط استرسزا است. به این مهارتها، روشهای رویارویی با استرس گفته میشود. با کسب مهارت در این زمينه، فرد میتواند با عوامل استرسزا به شيوهای کارآمدتر برخورد کند.

 

نفس عمیق بکشید
نفس کشیدن می‌تواند در آرام نمودن شما نیز بسیار موثر باشد. هنگام استرس سه نفس عمیق بکشید و در فاصله هر دم و بازدم مکث لازم را حفظ کنید. دم را از بینی کشیده و بازدم را از دهان تخلیه کنید. در هنگام دم و بازدم ذهن خود را از تمامی مسایل جدا کنید و خود را از لحاظ جسمانی و روانی آرام کنید.

از خود گویی های منفی اجتناب کنید
خودگویی و افکار منفی اغلب ما را از مواجهه با مشکل باز میدارد و باعث میشود مشکل همچنان باقی بماند و در نهایت از کنترل ما خارج شود. اما افکار منطقی و واقعی باعث میشود ادراک درستی از واقعیت داشته باشیم و نگرانی ما متناسب با موقعیت باشد. مثلاً به تفاوت این دو فکر را توجه کنید: این یک فاجعه است، هیچ کاری نمی توانم انجام دهم؛ موقعیت دشواری است اما برای بهبود آن می توانم کارهایی انجام دهم.

 

حس شوخ طبعی داشته باشید
وقتی خلق بانشاط تر می شود، فکر مثبت تر کار می کند و افکار منفی فرصت جولان پیدا نمی کنند. برای داشتن احساس شادمانی باید بتوانید در کنار دوستانتان بخندید. دیگران را شاد کنید و جوانب خنده دار مسایل را ببینید. خوب خندیدن موجب آزاد شدن سروتونین و دوپامین، دو آرام بخش طبیعی موجود در بدن شده و بدین ترتیب به شما احساس خوبی می دهد. هنگامی که خوب می خندید، از شکم نفس می کشید و این شکل تنفس باعث جذب اکسیژن بیشتری شده و به شما احساس آرامش می دهد. همچنین حالت چهره شما هنگامی که لبخند می زنید به مغزتان پسخوراند مثبت می دهد و می گوید که شما خوشحال هستید. بدین ترتیب باعث مثبت شدن نحوه تفکر و احساس شما می شود.

 

از روش های حواس پرتی استفاده کنید
يكي ديگر از روش هاي کاهش استرس، بكار بردن روش هاي حواس پرتي است. آنچه در حواس پرتي اتفاق مي افتد اين است كه دقت و توجه ما از موضوع اصلي منحرف مي شود و موضوعات فرعي مورد توجه قرار مي گيرند. منطق استفاده از روش حواس پرتي در اين است كه ذهن ما داراي اين ويژگي است كه نمي تواند در آن واحد به دو مسئله فكر كند. وقتي كه در مواقع استرس، حواس خود را معطوف به موضوعات حاشيه اي كنيم، ذهن از حواس تاثير گرفته و بدين ترتيب از فكر كردن و بال و پر دادن بيشتر به استرس دور مي شويم. مانند شمردن اعداد، به ياد آوردن شعر، به ياد آوردن يك لطيفه و…

 

از بار اضافی بپرهیزید
از گرفتن مسئولیت های بیشتر که میتواند استرس بیشتری برای شما داشته باشد، اجتناب کنید. حتی میتوانید برای اینکه مجبور نشوید نکاتی را دائماً توضیح دهید، از یک یادداشت استفاده کنید و در معرض دید مسافران قرار دهید تا خودتان مجبور نشوید برای هر شخصی آن تکرار کنید. مثلاً «لطفاً در داخل ماشین با تلفن همراه خود صحبت نکنید»

 

گاهی فقط شنونده محض باشید
گاهی مسافران مختلف دوست دارند با شما درد و دل کنند و در مورد مشکلات روزمره خود با شما صحبت کنند. این در حالی است که شما باید در طول روز مسافران زیادی را سوار کنید که اگر قرار باشد به درد و دل هر یک گوش دهید، بسیار فرساینده است. بنابراین میتوانید از مسافران محترمانه بخواهید به بحث ادامه ندهند یا فقط نقش یک شنونده که صداهای را میشنود را بازی کنید بدون آنکه پاسخ به فرد بدهید.

 

درخواست های کوچک داشته باشید
با روش های خلاقانه میتوانید جو مثبت تری را درون وسیله نقلیه خود ایجاد کنید مثلاً نوشتن این برگه که «با لبخند وارد شوید» و موارد دیگر که مسافرین را در همراهی بهتر شما علاقمند تر می کند.

 

مزاحم ها را نایده بگیرد
وقتی با مسافری همراه شده اید که با صدای بلند یا ایجاد صداهای مزاحم تمرکز شما را برهم می زند، سعی کنید وی را نادیده بگیرید. حواستان به خودتان باشد. به آرامی و با شکم نفس بکشید. گوش دادن به موسیقی و رادیو هم سودمند است. صدای موسقی مانع از نظر دادن و ارسال موج منفی مردم میشود. ترانه یا موسیقی را انتخاب کنید که موجب آرامش شما میشود.

 

برای سلامت جسم خود وقت بگذارید
تغذیه درست، ورزش، خواب و استراحت کافی زمینه ساز توانمندی های شما برای مقابله با استرس هستند. آنها را جدی بگیرید و از همین امروزپایه های یک زندگی متعادل را پی ریزی کنید.

 

این متن را با بیان یک داستان به پایان می بریم: روزی با یک تاکسی به فرودگاه می رفتم. راننده تاکسی داشت در خط عبوری صحیح رانندگی می کرد که ناگهان یک ماشین درست در جلوی ما از جای پارک بیرون پرید. راننده تاکسی، محک ترمز گرفت. ماشین سُر خورد و دقیقاً به فاصله چند سانتیمتر از ماشین دیگر متوقف شد! راننده ماشین دیگر، سرش را ناگهان برگرداند و شروع کرد به فریاد زدن. راننده تاکسی فقط لبخند زد و برای آن شخص دست تکان داد. او واقعاً دوستانه برخورد کرد. از راننده تاکسی پرسیدم: چرا شما تنها این رفتار رو کردید؟ اون شخص نزدیک بود ماشین تون رو از بین ببره و ما رو به بیمارستان بفرسته! در آن هنگام بود که راننده تاکسی درسی را به من داد که هرگز آن را فراموش نکردم. او توضیح داد که بسیاری از افراد مانند کامیون های حمل زباله هستند. آنها سرشار از ناکامی، خشم و ناامیدی در اطراف می گردند. وقتی این آشغالها در اعماق وجودشان تلنبار میشود. آنها به جایی احتیاج دارند تا آن را تخلیه کنند و گاهی اوقات روی شما خالی می کنند. به خودتان نگیرید. فقط لبخند بزنید، دست تکان بدهید، برایشان آرزوی خیر کنید و بروید. آشغال های آنها را به روی افراد دیگری در سر کار، در منزل یا در خیابان ها پخش نکنید. حرف آخر این است که افراد موفق اجازه نمی دهند که کامیون های آشغال روزشان را بگیرند و خراب کنند. زندگی خیلی کوتاه تر از آن است که صبح با تاسف از خواب برخیزید. از این رو… افرادی را که با شما خوب رفتار می کنند دوست داشته باشید و برای آنهایی که رفتار مناسبی ندارند دعا کنید.

 

توسط kanon

مقاله‌های مشابه

علل نارضایتی جنسی در زنان و مردان چیست؟

علل نارضایتی جنسی در زنان و مردان چیست؟

گروه روانشناسی سپیدار تحت نظر دکتر محمد ترکمان   نارضایتی جنسی می تواند زندگی مشترک را از بین ببرد، بله برقراری ارتباط جنسی رضایت بخش یکی از بهترین راه های ایجاد رضایت در زوجین است. دلیل عمده برای نارضایتی جنسی این است که اغلب افراد برای رسیدن به رضایت کامل آن چه...

بیشتر بخوانید
زمانی که از خودمان راضی نیستیم! حسی مانند یک فریبکار داشتن!

زمانی که از خودمان راضی نیستیم! حسی مانند یک فریبکار داشتن!

نشانه­ های وانمودگرایی یا خودویرانگری ... بیماری افراد موفق گروه روانشناسی سپیدار تحت نظر دکتر محمد ترکمان   موفقیت به‌دست‌آمده برای افراد وانمودگرا یا دچار سندروم خودویرانگری از نظر خودشان شانسی یا ظاهری است و چندان واقعیت ندارد. این اعتقاد باعث می‌شود که فرد از...

بیشتر بخوانید

شما هم به جمع ۱۰۰,۰۰۰ مشترک خبرنامه‌ ما بپیونید

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.