زيست شناسی سلولی و ملكولی – گرايش ژنتيك، پیش نیازها

6 فوریه 2021
زيست شناسي سلولي و ملكولي – گرايش ژنتيك

هدف زيست شناسی سلولی و ملكولی :
سال 1973 وقتي به ياري علم ژنتيك اولين ژن “كلون” گرديد شايد كمتر كسي فكر مي كرد كه بزودي اين علم يكي از علوم راهبردي دنيا شود و حتي تا جايي گسترش بيابد كه نشريه Science باسواد بودن را مساوي با اطلاع داشتن از دو علم كامپيوتر و ژنتيك بداند.
اين علم جوان در اين مدت كوتاه به يكي از علوم استراتژيك جهان تبديل شده است.
دكتر محمدرضا نوري دلوئي استاد ژنتيك دانشكده پزشكي دانشگاه تهران در معرفي اين علم مي گويد:
“بطور كلي دانش ژنتيك درباره انتقال صفات وراثتي از والدين به اولاد بحث مي كند كه البته اين والدين مي توانند انسان، درخت و يا باكتري باشند. در واقع ژنتيك تلاش مي كند تا بگويد كه چه مكانيزم هايي مولكولي، عامل انتقال صفات از نسلي به نسل ديگر هستند. مكانيزم هايي كه باعث مي شوند تا فرزندان شباهت زيادي به والدين داشته باشند و همچنين مي خواهد بداند كه چرا گاهي اوقات در بين والدين و فرزندان در برخي صفات تفاوت هاي بسيار معني داري وجود دارد؟ براي مثال چرا گاهي اوقات والدين سفيدپوست، بچه رنگين پوست دارند؟
آنچه مسلم و روشن است در سطح جهاني در همه كشورها، چه در زمينه هاي آموزشي و چه پژوهشي و بهره وري علمي و اقتصادي، رشته هاي علوم زيستي مورد توجه كامل است و مسائل بنيادي و پژوهشي رشته هاي ديگري مانند كشاورزي (زراعت، باغباني، گياه پزشكي) و رشته هاي علوم پزشكي (پزشكي، دندانپزشكي، داروسازي) و پيراپزشكي نياز مبرم به اطلاعات و نظريه هاي علوم زيستي و تحقيقات و پژوهش هاي اين علم دارد.
ماهيت:
دانش ژنتيك هميشه به طرح سه پرسش كليدي مي پردازد كه اين سه پرسش عبارتند از:
• چه چيزي موروثي است؟ (بررسي ماهيت فيزيكي شيميايي ماده وراثتي)
• ماده وراثتي چه مي كند؟ (بررسي عملكردها و نقش هاي ماده وراثتي)
• ماده وراثتي در خلال نسل ها و بخصوص در زمان تكامل زيستي چگونه تغيير پيدا كرده و يا دستخوش جهش مي شود؟”
دكتر فروغ مند استاد ژنتيك دانشگاه شهيد چمران اهواز نيز در معرفي رشته ژنتيك در سطح كارشناسي مي گويد:
“دانشجويان رشته ژنتيك علاوه بر دروس ژنتيك 1 و 2 كه به عنوان دروس پايه مي گذرانند، براي آشنايي با دنياي وسيع اين علم و دستاوردهاي مختلف آن در 17 واحد به طور كلي و اجمالي مباحث مهمي مثل ژنتيك سرطان، روش هاي تشخيص بيماري هاي ژنتيكي قبل و بعد از تولد، شناخت ناقلين بيماري ها، اصول مشاوره ژنتيكي قبل و بعد از تولد، شناخت ناقلين بيماري ها، اصول مشاوره ژنتيكي، نقش ژنتيك در بروز رفتارهاي فردي و اجتماعي، شناخت جمعيت هاي مختلف ژنتيكي و نژادهاي انساني، ژن درماني، پزشكي قانوني، تكنيك هاي رايج در ژنتيك، روش هاي اصلاح نژاد و ژنتيك مولكولي را مطالعه مي كنند.”
مطالعات و تحقيقات ژنتيك در جانوران و گياهان بررسي كاريوتيپها و ژنوتيهاي گياهان و جانوران، تشخيص كروموزوم هاي بيمار، عوامل وراثتي بيماري هاي ژنتيكي، اصلاح نباتات (در ژنتيك گياهي) و اصلاح جانوران (دامي) در ژنتيك جانوري، مطالعات و مشاوره هاي ژنتيكي انساني در ازدواج ها و خانواده ها از جمله توانايي هاي فارغ التحصيلان گرايش ژنتيك است.
اگر قرار باشد چند بيماري مهلك و يا سخت را نام ببريد، چه بيماري هايي به خاطرتان مي آيد؟ ايدز؟ سرطان؟ تالاسمي؟ هموفيلي؟ عقب ماندگي ذهني يا جسمي؟
بله! تمامي اين بيماري ها مهلك و يا سخت مي باشند. اما آيا مي دانيد كه تمامي اين بيماري ها بگونه اي ژنتيكي هستند؟ و همچنين آيا مي دانيد كه به ياري روشها و فنون جديد مهندسي ژنتيك(1)، بسياري از بيماري هاي ژنتيكي در آستانه مهار شدن قرار دارند؟
دكتر نوري دلوئي در اين زمينه مي گويد:
“يكي از قلمروهاي ژنتيك، “ژن درماني” است كه در مدتي كوتاه توانسته است، سيماي جهان پزشكي را با دستاوردهاي عظيم خود به گونه اي بنيادين دگرگون سازد. چرا كه اين روش نوين با جانشين ساختن ژن هاي سالم به جاي ژن هاي معيوب و يا با ترميم ژن هاي معيوب به مداواي اساسي بيماري مي پردازد.”
دكتر نوري دلوئي در ادامه سخنان خويش مي گويد:
“البته علم ژنتيك كاربردهاي گسترده ديگري نيز در علوم پزشكي دارد كه از آن جمله مي توان به توليد انبوه، ارزان و بدون خطر واكسن هاي انساني و حيواني با استفاده از باكتري ها و قارچ ها، توليد داروهاي جديد و پروتئين هاي گوناگون براي درمان بيماري هاي مختلف و تشخيص قبل از تولد بيماري هاي كروموزومي و بيماري هاي ژني با روش هاي پزشكي مولكولي مثل تشخيص بيماري تالاسمي در دوران جنيني اشاره كرد. كه بدون شك در تمامي اين فعاليت ها و تحقيقات متخصصان ژنتيك حضوري فعال و چشمگير دارند.”
وي در ادامه مي گويد:
“از سوي ديگر متخصصان ژنتيك نه تنها در پزشكي بلكه در كشاورزي و صنعت نيز تحقيقات با ارزشي انجام داده اند. براي مثال با استفاده از روشها و فنون مهندسي ژنتيك مي توان گياهاني را توليد كرد كه نسبت به عواملي همچون سرما، گرما، رطوبت، خشكي، املاح، حشرات، آفات، ويروس ها و ساير عوامل بيماري مقاوم بوده و علاوه بر آن در مقايسه با موجود طبيعي، مجهز به مكانيسم هاي دفاعي اضافي باشند. مثل توليد گوجه فرهنگي جديد با كميت و مقاومت به مراتب بيشتر و طعم بهتر از گوجه فرنگي طبيعي كه اولين محصول گياهي دستكاري شده ژنتيكي مي باشد.
همچنين مهندسي ژنتيك در صنعت براي بازيافت ضايعات شهري و تبديل آنها به موادي نظير كود كمپوست، توليد انبوه آنيزم هاي مورد نياز در صنايع غذايي، خوراك دام و طيور، چرم سازي و داروسازي و دهها مورد ديگر كاربرد دارد.”
آنچه گفته شد بيانگر جايگاه علم ژنتيك در كشورهاي صنعتي است وگرنه علم ژنتيك در ايران هنوز در ابتداي راه است و بايد تلاش بسيار كرد و كاستي ها را جبران نمود و موانع را از ميان برداشت تا بتوان شاهد رشد روزافزون علم ژنتيك در ايران بود. البته اين به آن معني نيست كه در كشور ما تحقيقات ژنتيكي انجام نمي گيرد و فارغ التحصيلان اين رشته جذب هيچ مركزي نمي شوند، بلكه سازمانهاي مختلفي هستند كه به فعاليت هاي تقحيقاتي ژنتيكي مي پردازند كه از جمله مي توان به مراكز مختلف وزارت كشاورزي، وزارت جهاد سازندگي، مراكز پژوهشي وزارت فرهنگ و آموزش عالي، انستيتو پاستور، مركز ملي تحقيقات مهندسي ژنتيك و تكنولوژي زيستي اشاره كرد. علاوه بر مراكز فوق به گفته دكتر فروغ مند كارشناسان ژنتيك مي توانند در مراكز ژنتيك دولتي و خصوصي مانند بخشهاي ژنتيك مراكز بهزيستي، جهاد دانشگاهي، بيمارستان ها و كلينيك هاي خصوصي مشغول به كار گردند.
مراكزي از جمله: منابع طبيعي، جهاد كشاورزي، بخش هاي تحقيقاتي گياهي باغباني و پرورش گل هاي زينتي و … و در ژنتيك جانوري سازمان ها و نهادهايي مانند: دام پروري، دام پزشكي، وزرات بهداشت و درمان (كارشناسي مشاوره ژنتيكي انسان) و … از جمله محل هاي كار براي دانشجويان اين رشته است.
علاقمنديها: در همه رشته ها بخصوص در علوم پايه و بويژه در گرايشهاي مختلف رشته زيست شناسي بايد علاقه مند بود و صبر و پشتكار داشت تا بتوان طعم شيرين موفقيت را چشيد.
دكتر نوري دلوئي در همين زمينه مي گويد:
“علاقه، پشتكار، اميد و نشاط شرط ورود به ميدان علم ژنتيك است. يعني دانشجو بايد بدون هراس از مشكلات و موانع موجود، با دقت تمام و براساس راهنمايي هاي اساتيد و افراد اهل نظر به مطالعه بپردازد و تلاش كند تا همه روش ها و فنوني كه به او آموزش داده مي شود به صورت نظري و عملي فراگير تا به يك عنصر نظري صرف تبديل نشود بلكه يك نيروي علمي و فني خلاق و نوآور باشد.

مقاله‌های مشابه

رشته مطالعات خانواده، پیش نیازها، میزان درآمد و توضیحات کامل

رشته مطالعات خانواده، پیش نیازها، میزان درآمد و توضیحات کامل

بهره مندي کودکان و نوجوانان از کانون خانوادگي با فضايي سرشار از صميميت، محبت و عطوفت و مبناي روابط بين دو همسر با فرزندان بر پايه اخلاق و معنويت و اتخاذ شيوه هاي مبتني بر معرفت ديني و عقلي در تربيت آنان از ضروريات اوليه در رشد و بالندگي شخصيتي و معنوي فرزند در خانواده...

بیشتر بخوانید
رشته تربيت معلم قران، پیش نیازها، میزان درآمد و توضیحات کامل

رشته تربيت معلم قران، پیش نیازها، میزان درآمد و توضیحات کامل

ما بسيار خوشحاليم که تربيت دبير قرآن به عنوان يک رشته دانشگاهي مورد توجه قرار گرفته و توانسته رنگ و بوي اصلي خود را که از قران گرفته در قالبي آکادميک به علاقمندان خود عرضه نمايد به هر حال آنچه براي هر معلمي واجب است عمل به دانسته هاي خود اوست و مهمتر از هر معلم، معلم...

بیشتر بخوانید

شما هم به جمع ۱۰۰,۰۰۰ مشترک خبرنامه‌ ما بپیونید

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.